Yayın Tarihi: 12.10.2026
Son Güncellenme: 10.11.2026
Bu içerik
Pandemos Psikoloji Ekibi
tarafından hazırlanmış ve incelenmiştir.
Sayfadaki bilgiler tıbbi doğruluk ve güncellik açısından düzenli olarak gözden geçirilir.
Son güncelleme tarihi içerik üzerinde yer alır.
Pandemos Psikoloji Ekibi'nin özgeçmişi için
Yazar Profili bağlantısını kullanabilirsiniz.
Yasal Uyarı:
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez.
Kişisel değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.
Şu an kendinizi güvende hissetmiyorsanız 112'yi arayın / en yakın acile başvurun.
Psikanalitik yaklaşımlarda mazoşizm, acı, haz ve saldırganlık arasındaki ilişki üzerinden yorumlanır. William I. Grossman bu ilişkiyi çocukluk deneyimleri, dürtülerin düzenlenmesi ve fantezilerin işlevi açısından inceler.
Mazoşizmin Psikanalitik Yaklaşımına Bir Katkı
Grossman, travma yaşamış bebek ve çocuklarda saldırganlığın, acının ve sadomazoşistik davranışları andıran tepkilerin gözlemlenebileceğini öne sürer.
Grossman, çocuklukta ve sonraki yıllarda bu tür davranış örüntülerinin tekrarlanmasını açıklamak için üç hipotez ileri sürer.
- Acı ve acı veren duygulanımlar saldırganlığın kaynağı olabilir.
- Saldırganlığı kontrol etme ihtiyacı, ruhsal yapının gelişiminde önemli bir rol oynayabilir.
- Çocuklukta yaşanan istismar ve travma, dürtüleri düzenlemek için fanteziden yararlanma becerisini zayıflatabilir.
Bu psikanalitik çerçevede karakter bozuklukları ele alınırken saldırganlığı düzenleme ve ifade etme güçlüğü üzerinde durulur.
Psikanalitik çerçevenin başlangıcı için, sadomazoşizmin keşfi adına üç tane temel hipotez söz konusudur. Bunlardan ilki, çocuğun saldırganlığı ifade etmek ve düzenlemek için zihinsel süreçlerinden yararlanabilmesidir.
Bu süreç, saldırganlığa karşı bilinçdışı savunmaların gelişmesine, ego ve süperegonun yapılanmasına katkıda bulunur. Bu yaklaşıma göre saldırgan davranışların kalıplaşarak tekrarlanmasını önlemeye ve çatışmaları çözmeye de yardımcı olabilir.
İkinci hipotez ise acı ve acılı duygulanımların saldırganlığa kaynak teşkil etmeleridir.
Saldırgan ve cinsel dürtülerin kaynaklarının benzer olduğu düşünülürse buradaki saldırganlıktan kastedilen aynı zamanda da cinsel dürtülerdir.
Üçüncü hipotez, travmanın psikolojik etkilerini çocukluk ve yetişkinlikte fantezilerin içeriği ve işleviyle ilişkilendirir.
Egonun entegrasyonunda ve bağımsızlaşmasında fantezinin kompleks yapısını anlamak önemlidir.
Mazoşizmden söz ettiğimiz zaman aklımıza ilk gelen, bir kişinin fiziksel ya da zihinsel acıya karşı duyduğu eğilim ve bu acıdan cinsel haz duyduğu düşüncesidir. Mazoşizm, insan zihninin ve doğasının temel bir özelliği olarak görülen haz ilkesiyle çelişiyor gibi görünmektedir. Bu psikanalitik yorumda, bazı kişiler için fiziksel veya ruhsal acı cinsel hazla ilişkili olabilir. Acıdan kaçan insan neden acıya yönelir? Mazoşizmde söz edilen acı, bizim tanımladığımız acıdan başka bir şey midir? Acıdan kaçan insan neden acıdan zevk almaya yönelir? Buradaki haz alma acaba hazsızlığa karşı ortaya çıkan bir durum mudur? Hazsızlığa karşı ortaya çıkan bu durum paradoksun asıl kaynağı mıdır? İç ve dış dünyanın acı gerçekleriyle karşılaşan insanın patolojik bir anlaşma metodu mudur?
Mazoşistik davranışlar, Freud öncesi psikiyatri literatüründe ve sonraki psikanalitik araştırmalarda incelenmiştir. Sayısız yazar ve araştırmacı Freud’a bu konuda değişik bakış açıları kazandırmış ve Freud’un bu konuyu geniş bir şekilde incelemesine katkıda bulunmuştur. Freud mazoşistik cinsellikte pregenital özellikleri vurgulamıştır. Bu tarihsel psikanalitik yoruma göre, bazı erkeklerin mazoşistik fantezileri bir kadın figürüyle bilinçdışı özdeşleşme ve pasif arzuların acı üzerinden yaşanmasıyla açıklanır.
Bu tarihsel psikanalitik yorumda, “fallik kadın” olarak adlandırılan figür erkeği cezalandıran konumdadır. Fantezide bu figüre hem cezalandırıcı bir güç hem de simgesel olarak fallik bir konum atfedilir. Bu yorum, söz konusu fanteziyi kastrasyon kaygısına karşı bir savunma çabası olarak ele alır.
Mazoşizmde diğer esas nokta, pasivite ile mazoşizm arasındaki ilişkidir. Aktivasyonun olmayışı bazen pasivizasyonu düşündürmektedir. Bu durumda hareketsizlik daha doğru bir tanım olmaktadır.
Kaynaklar
Grossman, William I. (1991). Pain, Aggression, Fantasy, and Concepts of Sadomasochism. The Psychoanalytic Quarterly, 60(1), 22–51. Kaynak metindeki kullanım notu “used by permission”.
Essential Papers on Masochism