Kendine Zarar Verme Davranışının İntihardan Farkı

Şu an kendinizi güvende hissetmiyorsanız 112'yi arayın / en yakın acile başvurun.

İntihar amacı olmadan kendine zarar verme ile intihar girişimi arasındaki temel fark, kişinin davranış sırasındaki niyetidir. Ancak bu ayrım, ciddi yaralanma ve yaşam kaybı riskini ortadan kaldırmaz; niyet ve güvenlik her kişi için ayrıca değerlendirilmelidir.

Dr. Fatih Sönmez

Bu karşılaştırmada öncelikle özellikle vurgulanması gereken, intihar amacı olmadan kendine zarar verme davranışında bulunan kişinin niyetinin “bilinci sonlandırmak” olmayabileceğidir. Kendine zarar veren kişilerin çok büyük bir çoğunluğunun anlatımlarında, kendilerine zarar verme nedeni olarak, acıyı dindirme düşüncesi yer almıştır ve bu acıyı iki temel kategori altında dile getirmişlerdir. Büyük çoğunluğunun anlatımlarında kendilerine zarar verme davranışının bir nedeni olarak ‘yoğun duygulanımı dindirme’ yer almaktadır (Favazza, 1987; Walsh & Rosen,1988; Alderman,1997; Conterio & Lader, 1998; Brown,1998, 2002; Brown, Contoıs, &l, nehan, 2002). Daha azınlıkta olan grubun raporlarında ise çözülme durumları ve çok küçük duygulanımsal durumları döndürme çabası tanımlanmıştır (Conterio & Lader, 1998; Shapıro & Domınıak, 1992; Simeon & Hollander, 2001). Raporlarda fazla heyecansal acı, ızdırap şeklinde tanımlanan bu hislere bakıldığında,

Öfke, utanç, anksiyete, gerginlik veya panik Keder Hayal kırıklığı Küçümsenme duyguları ile karşılaşılacaktır.

Yapılan çalışmalarda, kendine zarar verenler tarafından ortaya konan, rahatsızlık veren duygulanımlarla ilgili sıralama hakkında bazı fikir ayrılıkları olmuştur (Brown 2002). Kendine zarar veren kişilerin küçük bir kısmının aktarımlarında, çok düşük düzeyde duygulanım issettikleri yönünde ifadeler mevcuttur. Bu küçük grubun ifadelerine göre kendilerini “zombi” veya “robot” gibi hissettikleri, hissizlik ve boşluk içinde oldukları anlaşılmaktadır.

Bireyler bu hissizlik duygularını dindirmeye çalışmaktadırlar. Genç, yetişkin bir kadının aktarımında, kendine zarar verme davranışını hâlâ canlı ve yaşayan biri olduğunu hissetme çabasıyla ilişkilendirdiği görülmektedir. Bu bireylerin çoğu, kendilerine zarar vermeden önce bu çözülme durumlarını hissedip yaşıyor olabilirler.

Bir önemli nokta da niyetle ilgilidir. İntihar girişiminde yaşamı sonlandırma niyeti söz konusu olabilirken, intihar amacı olmadan kendine zarar veren kişiler acıyı azaltmaya veya hissettikleri durumu değiştirmeye çalıştıklarını ifade edebilirler. Bununla birlikte niyet zaman içinde değişebilir ve her iki durumda da kişinin güvenliğinin değerlendirilmesi gerekir.

Kendine Zarar Veren Ergenlerin Söylediklerine Örnekler

Kendine zarar verme ve intihar arasındaki farkı 15 yaşında kendine zarar veren ergenin söyledikleri ile de bir kez daha anlamlandırmak mümkün olacaktır:

“Burada anlaşılmayacak bir şey yok. Eğer ben ölmek istersem intihara kalkışırdım ve bu bütün yaşama ümidimi kaybetmişim anlamına gelirdi. oysa ben, kendime zarar verdiğim zaman bunun nedeni, içimdeki acıyı dindirme ve dindirip yaşama devam etme isteğimle ilgilidir. İntihar hayatı sonlandırmaya yönelik olurdu”.

Bu ifadeler, kişinin kendi yaşantısını ve davranışına yüklediği anlamı yansıtmaktadır; davranışın güvenli olduğu veya başka baş etme yollarının bulunmadığı anlamına gelmez.

Kendine zarar verme davranışının duygusal anlamları

Bir aktarımda, bedensel yaşantılar kültürel ve sembolik sınırlarla ilişkilendirilmekte; kişi, kendi bedenine yönelik davranışını bu sınırları zorlama biçimi olarak anlamlandırmaktadır.

Bir başka aktarımda, çocukluk döneminden beri kendine zarar verdiğini söyleyen kişi, önceden kendisini güçsüz ve zayıf hissettiğini, davranışı ise acı üzerinde kontrol kurma ve toparlanma hissiyle ilişkilendirdiğini ifade etmektedir.

Diğer bir aktarımda, kendinden nefret etme duygusu ile davranışın ardından hissedildiği belirtilen geçici rahatlama bir arada anlatılmaktadır. Bu anlatımlar, kişinin duygusal sıkıntısının ve davranışa yüklediği anlamın değerlendirilmesi açısından önemlidir.

*Benim yaptıklarımın beden üzerinde çalışan dövme ve piercing yapan sanatçılardan ne farkı var? Bence ikisi de aynı. Açıklama çok basit: Kendine zarar verme, kendine zarar vermedir. Yapıyorum; çünkü bu beni iyi hissettiriyor. Kendimi kestiğim için utanmıyorum. Bunu dövmeden ve piercingten farklı görmüyorum. Ben de bir sanatçıyım.

*Evet, biliyorum birçok arkadaşım ve etrafımdaki insanlar benim için endişeleniyor. Onların endişelerini anlıyorum. Onlar benim kendimi yaralamamı istemiyorlar, bunu görmek istemiyorlar. Onlara neden bunu kendime yaptığımı söyleyeceğimi sanmıyorum. Sanıyorum bu sır olarak kalacak; çünkü bu sadece beni ilgilendirir”.

Bu tür aktarımlar, ergen terapisi sürecinde kişinin yaşantısı, ihtiyaçları ve güvenliğiyle birlikte ele alınabilir.

Bunlar da İlginizi Çekebilir