İstismar ve Etkileri

Şu an kendinizi güvende hissetmiyorsanız 112'yi arayın / en yakın acile başvurun.

İstismar, insanlar arasındaki ilişkilerde güç ve kontrol dengesinin bozulması sonucu ortaya çıkan fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik veya psikolojik zararları ifade eder. İstismar, kişinin bedensel, duygusal veya ekonomik güvenliğini tehdit edebilir.

İstismar ve Belirtileri

Dr. Fatih Sönmez hakkında

İstismarın etkileri, istismara maruz kalan kişiler için fiziksel ve duygusal açıdan büyük zararlar oluşturabilir. Bu kişiler depresyon, anksiyete, korku, utanç, suçluluk veya kendine güvensizlik gibi duygusal sorunlar yaşayabilir. Ayrıca fiziksel yaralanmalar da oluşabilir.

İstismarın etkileri uzun vadede iş, aile ve sosyal ilişkiler gibi alanlarda zorluklara neden olabilir. Destek ve tedavi, travma sonrası iyileşme sürecine katkı sağlayabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (2002), şiddeti kişinin kendisine, bir başkasına, bir gruba veya topluluğa karşı fiziksel güç ya da iktidarı kasıtlı olarak kullanması veya kullanmakla tehdit etmesi olarak tanımlar. Bu davranış yaralanma, ölüm, psikolojik zarar, gelişim sorunları veya yoksunlukla sonuçlanabilir ya da bunlara yol açma olasılığı taşıyabilir.

Şiddet, bireylerin yaralanmasına, sindirilmesine, öfkelenmesine veya duygusal baskı altına alınmasına yol açan davranış veya yaklaşımdır.

Aile İçi Şiddet

Aile içinde bir bireyin hayatının, bedeninin, psikolojik bütünlüğünün ya da özgürlüğünün güç veya zor kullanılarak tehlikeye uğratılmasıdır.

Kadına Yönelik Şiddet

Birleşmiş Milletler’in 1993 tarihli Kadınlara Karşı Şiddetin Ortadan Kaldırılması Bildirgesi’ne göre kadına yönelik şiddet, fiziksel, cinsel veya psikolojik zarara yol açan ya da açabilecek cinsiyete dayalı davranışları kapsar. Bu davranışlarla tehdit etme, zorlama ve kişiyi özgürlüğünden keyfî olarak yoksun bırakma da tanıma dahildir.

Kadına yönelik şiddet

Kadınların Aile İçinde Yaşadığı Şiddetin Çeşitleri

  • Fiziksel ve duygusal ihtiyaçların karşılanmaması biçiminde görülebilen ihmal
  • Kontrol etme veya çevresinden uzaklaştırma gibi davranışları içerebilen duygusal veya psikolojik şiddet
  • Tehdit, aşağılama, küçümseme ve sindirme gibi davranışlardan oluşan sözel şiddet
  • İtip kakma, tokatlama, yaralama, dövme veya yakma gibi davranışları içeren fiziksel şiddet
  • Ensest, tecavüz ve fuhşa zorlama gibi biçimleri olan cinsel şiddet

Şiddete Uğrayan Kadınların Ruhsal Durumları

  • Yoğun korku
  • Ürkeklik
  • Sessizlik ve çekingenlik
  • Uykusuzluk, bitkinlik
  • Seslere karşı aşırı tepki
  • Baş dönmesi, ayakta duramama
  • Unutkanlık
  • Öfke patlamaları
  • Kendini suçlama
  • Geleceğe yönelik plan yapamama
  • Güvensizlik
  • Konuşurken göz teması kuramama
  • Sık sık ağlama
  • Cümle kurmakta zorlanma

Çocuklara Uygulanan İstismar

Fiziksel istismar, çocuğun bedenine zarar veren ve kaza sonucu ortaya çıkmayan davranışları ifade eder.

Çimdikleme, ısırma, vurma, tekmeleme, yakma, çocuğun nefes almasını engelleme, şiddetli biçimde sarsma veya başka yollarla çocuğun bedenine zarar verme fiziksel istismar örnekleridir.

Bazı yaralanmalar oyun sırasında kazayla oluşabilir. Yaraların yeri ve yaralanmaların tekrarlanması, fiziksel istismar şüphesinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.

Fiziksel istismarın duygusal etkileri, fiziksel yaralar iyileştikten sonra da sürebilir. Bu etkiler ergenlikte ya da yetişkinlikte ortaya çıkabilir.

Fiziksel İstismarın Sonuçları

Kısa dönemde morluklar ve kırıklar görülebilir.

İstismarın ruhsal etkileri

Uzun dönemde bazı çocuklar düşük benlik saygısı, sosyal etkinliklerden uzaklaşma, çaresizlik ya da umutsuzluk yaşayabilir. Bazı çocuklarda kendine zarar verme davranışı da görülebilir.

Şiddete tanık olan veya şiddete maruz kalan bazı çocuklar, çatışma yaşadıklarında saldırgan davranışlar gösterebilir. Tehdit etme, kendine ya da çevresine yönelik saldırgan davranışlar ve kesici alet taşıma bu bağlamda değerlendirilebilecek örneklerdir.

Öfke ve İntikam Duyguları

Çocuklar duygularını ve kendilerini ifade etmekte zorlanabilir. İlişkilerinde gerçekçi olmayan beklentiler içine girebilirler.

Fiziksel istismara uğrayan çocukların bir kısmı, gereksinimlerini karşılamada ve şiddetle başa çıkmada zorlanabilir veya içine kapanabilir. Bu güçlükler yetişkinlikte de sürebilir ve kişiler arası ilişkileri etkileyebilir.

Kaygı, korku, kâbuslar, evden kaçma, mutsuzluk ya da depresyon belirtileri görülebilir.

Evde şiddete maruz kalan veya şiddete tanık olan bazı çocuklar okulda dikkatini toplamakta, dersleri sürdürmekte ya da arkadaşlarıyla yaşadıkları anlaşmazlıkları çözmekte zorlanabilir.

Çocukluk çağında şiddete maruz kalma, ilerleyen yaşlarda sorunlu alkol veya madde kullanımı riskinin artmasıyla ilişkilidir.

Fiziksel istismarda aile özellikleri

  • Alkol veya madde bağımlılığı
  • Ekonomik sıkıntı
  • Partnerin ölümü veya boşanma
  • Ailede ruhsal ya da fiziksel hastalık
  • Kalabalık ailelerde bakım yükünün artması

Cinsel istismar değerlendirilirken aile içi şiddet, alkol veya madde kullanımı, sosyal izolasyon ve baskıcı tutumlar gibi çevresel koşullar da göz önünde bulundurulabilir. Aile özellikleri tek başına istismarı göstermez.

Cinsel istismar sonrası bazı çocuklarda aşağıdaki yakınmalar veya davranış değişiklikleri görülebilir. Bunlar farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir ve tek başına tanı koydurmaz.

  • Kaygı veya kaygı bozukluğu
  • Uyku sorunları
  • Giysileriyle yatmak isteme
  • Kişisel bakım alışkanlıklarında değişiklik
  • Karın ağrısı ya da jinekolojik yakınmalar
  • Diğer bedensel yakınmalar ve korku tepkileri

Bunlar da İlginizi Çekebilir