Terapiye Herkes Çaresiz Bir Çocuk Getirir

Çocukluk yaşantıları, yetişkinlikte hissedilen öfke, çaresizlik ve utancın nasıl anlamlandırıldığını etkileyebilir. “İçimdeki çocuk” ifadesi, geçmişte duyulmamış duygulara bugün kulak vermeyi anlatan bir benzetmedir.

Placebo’nun seslendirdiği “Song to Say Goodbye”ı dinleyenler ve klibini izleyenler var mı, bilmiyorum. Bir danışanım kendi durumunu özetlemek için bu şarkıdan söz ettiğinde dikkatimi çekmişti. Üzerinde biraz düşündükten sonra ne kadar anlamlı bir benzetme yaptığını fark ettim. Bugüne kadar uyguladığım psikoterapilerde aslında yetişkinin kendisinin değil, kendi çocuk hâlinin o yetişkini psikoterapiye getirdiğini fark ettim. Yaralı olan yetişkin değil, o yetişkinin kendi çocukluğuydu. Acıların, öfkelerin, çaresizliklerin, sıkıntıların ve belirtilerin kaynağında o çocukluktaki duygulanımlar vardı.

Çocuk çaresiz olan, muhtaç olan, incinmeye yatkın olandır. Çocuk bağımlıdır. Her türlü bağımlılığın içinde bulunur. Hassas olan, güçsüz olandır. Aslında bu muhtaçlığının yanında zaman zaman da yönetendir. Yani diyalektik bir durum vardır. Yönetilen, muhtaç olan ama diğer yandan da muhtaç bırakandır. Yetişkini yönetebilir. Bu, kendisini olabildiğince pasif konumdan biraz daha aktif bir konuma getirir. Çocuk büyüdükçe ve yetişkinliğe doğru ilerledikçe bu sefer yetişkin olan, o çocuksu benliğe muhtaç olmaya ve onun tarafından yönetilmeye başlar.

Dr. Fatih Sönmez hakkında
 

Terapiye yetişkinin elinden tutarak gelen çocukluk metaforu

Bir yetişkinin çocukluğu yetişkini elinden tutar ve terapiye getirir. “Beni dinle, bana kulak ver, acılarımı duy, yaralarımı sar, acizliğimi gider, utancımı, mahcubiyetimi sil, suçluluklarımı gider, bağımlılıklarımdan kurtar ve beni özgür kıl” der. Ve bu isteklerini hastalık belirtileriyle açığa vurur. Belirtiler artık dinlemek zorunda kaldığımız seslerdir. Ses çığlığa dönüşmüş, bedensel ağrılarla dile gelmiş, mutsuzlukla yansımış, acı ile vücut bulmuştur.

Çoğu insan “İçimdeki çocuk ağlıyor”, “O zamanlarda kalmış çocuk yardım bekliyor”, “O küçük kız ya da erkek çocuğu beni rahat bırakmıyor” gibi ifadeler kullanır. Bu ifadeler son derece gerçekçi, içten ve samimi bir şekilde dile getirilir. Bu ifadelerde mübalağa yoktur. Artık ilgisiz kalınamayacak kadar şiddetli duygularla gelir ve yetişkin bunları görmek, duymak, hissetmek zorunda kalır.

Hangi insan terapilerde geçmişinden söz etmez, hangi insan çocukluğuna dair bir anı anlatmaz, hangi yetişkin çocukluğunu ve oradaki yaşantıyı yetişkinliğinden bağımsız görür ve onu ayırabilir? Çünkü bir insanın gelişmesinden, olgunlaşmasından, büyümesinden söz ediyorsak olgunlaşmamış, büyümemiş, gelişmemiş olandan söz ediyoruz demektir.

“Çocukluğa dönmek”, “çocukluğa gitmek” gibi zaman zaman yaptığımız şakalar aslında yaralı olan tarafımızı yumuşatmaya yönelik girişimlerdir. Çünkü asıl terapi malzemesi, çalışılacak olan geçmişte bıraktığımızı zannettiğimiz çocuktur. Bahsi geçen parçada da vurgulanan aslında oradaki yetişkinin kendi çocukluk hâlidir. Onu taşıyan, ona yardımcı olan, onu yöneten, ona destek olandır. Oradaki çaresiz olan, yetişkinin kendi hırçınlığı içinde onu göremeyen, sorunları yetişkin yaraları gibi algılayan ve öyle algılamak isteyen bireyler, kendi çocuklukları tarafından idare edilir.

Bir yetişkin buna kulak verirse o çocuğu büyütebilir ya da onu çaresizliklerinden kurtarabilir. Çaresizlikten kurtulmuş çocuk, yaraları sarılmış çocuk, yetişkinin ve yetişkinliğin yakasını o zaman bırakır ve herkes kendi yoluna gider. Bazı insanlar kendi çocukluktaki yaşanmışlıklarına, oradaki acizliklerine, korunmamış olmalarına, suistimale açık hâllerine ağlar ve ona acırlar. Çocuk korunmaya muhtaçtır, yetişkin ise kendi çocukluğunun dinginliğine muhtaçtır.

Bir yetişkinin çocukluğu dinginleşmedikçe yetişkin kaygılı, endişeli, üzgün olacak ve bunu hâlâ günlük yaşantıların içinde arayacaktır. Kendi çocukluğu ise ısrarla ona kendisini göstermeye çalışsa da görmeyecektir. Çocukların intikamı ağır olur. Çocuklar kin tutabilir, yetişkinliği cehenneme çevirebilir. Muhtaç ve acı çocukluk yetişkinlikte de o acizliğin rövanşını yetişkinliğin yakasını bırakmayarak alır. Dinlenmek, yaşadıklarını aktarmak, görülmek, fark edilmek ister.

İstismara uğramış, korunmamış, ihmal edilmiş, “benliğinden büyük” olaylara maruz kalmış, çocukluğuna saygı duyulmamış, önemsenmemiş olan, yetişkinliğe bir şekilde yetişir ve yetişkini geride bırakır. Ortaya yetişkin görünümlü yaralı yetişkinler çıkar. Bunlar her durumda acizlikleriyle, çaresizlikleriyle, sosyal korkularıyla, ruhsal dengesizlikle, duygusal boşluklarla, geçmişte takılıp kalan düşünceleriyle, olgunlaşmamış ve ayarı yapılamayan duygulanımlarıyla mücadele etmek zorunda kalırlar.

Bazıları bunu fark eder ve o çocuğu dinler, onu onarır. Bu onarıldıktan sonra kaliteli ve anlamının içi doldurulmuş bir yaşam başlar. Ama bunun üzerinde durmayan, hissettiklerini, düşündüklerini güncel açıklamalarla geçiştirenler, şarkıdaki gibi kendi çocuklukları tarafından akıl hastanesine teslim edilir ya da umutsuz, mutsuz ve anlam arayan yetişkinler olarak kendi çocukluklarının dış kapısının önüne atılırlar.

Bunlar da İlginizi Çekebilir