Depresyon Tedavisi Yöntemleri

Depresyon tedavisi, belirtilerin türü, şiddeti, süresi ve günlük yaşamı nasıl etkilediği değerlendirildikten sonra planlanır. Kişinin ihtiyaçlarına göre psikoterapi, hekim değerlendirmesiyle ilaç tedavisi veya her iki yöntem birlikte uygulanabilir. Tedavinin süresi ve izlem planı, kişinin tedaviye verdiği yanıta göre değişebilir.

Depresyon Nedir?

Depresyon, kişinin duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını etkileyebilen bir ruh sağlığı sorunudur. Süregelen çökkünlük veya daha önce keyif alınan etkinliklere ilgi kaybı öne çıkabilir. Uyku, iştah ve enerji düzeyinde de değişiklikler yaşanabilir. Belirtiler iş, okul, ev yaşamı ve ilişkilerde günlük sorumlulukları sürdürmeyi güçleştirebilir.

Klinik psikolog ve psikoterapist Dr. Fatih Sönmez

Depresyon Nedenleri Nelerdir?

Depresyonun gelişiminde biyolojik yatkınlık, yaşam deneyimleri, sağlık durumu ve sosyal koşullar birlikte rol oynayabilir. Bu etkenlerin etkisi kişiden kişiye değişir.

Depresyonla ilişkili olabilecek etkenler arasında şunlar bulunur.

  • Erken yaşta ebeveyn kaybı, yakın zamanda yaşanan kayıplar veya önemli yaşam değişiklikleri.
  • Çocuklukta fiziksel ya da cinsel istismara maruz kalma.
  • Uzun süreli stres, işsizlik veya ekonomik güçlükler.
  • Ayrılık, boşanma veya sosyal desteğin azalması.
  • Daha önce depresyon yaşamış olmak.
  • Eşlik eden kaygı bozuklukları veya sorunlu alkol ve madde kullanımı.
  • Bazı tıbbi hastalıklar, ilaçların yan etkileri veya hormonal değişimlerin yaşandığı dönemler.

Depresyonla ilişkili etkenler

Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler ve günlük yaşam üzerindeki etkileri kişiden kişiye değişebilir.

  • Süregelen üzüntü, çökkünlük veya boşluk hissi.
  • Daha önce keyif alınan etkinliklere ilginin ya da bunlardan alınan hazzın azalması.
  • İştah değişiklikleri veya istemsiz kilo kaybı ya da artışı.
  • Uykuya dalmakta güçlük, erken uyanma veya normalden fazla uyuma.
  • Yorgunluk, enerji kaybı veya hareketlerde yavaşlama.
  • Huzursuzluk ya da yerinde durmakta zorlanma.
  • Umutsuzluk, çaresizlik, değersizlik veya yoğun suçluluk hissi.
  • Dikkati toplamakta, hatırlamakta veya karar vermekte zorlanma.
  • Cinsel istekte azalma.
  • Tekrarlayan ölüm veya intihar düşünceleri.

İntihar düşünceleri ciddiye alınmalı ve gecikmeden profesyonel destek alınmalıdır. Kişinin kendisine zarar verme tehlikesi yakınsa acil yardım gerekir.

Depresyonun farklı görünümleri

Depresyon Nasıl Teşhis Edilir?

Klinik değerlendirmede belirtilerin ne zaman başladığı, ne sıklıkta yaşandığı ve günlük yaşamı nasıl etkilediği incelenir. Majör depresyon değerlendirmesinde, çökkün ruh hâlinin veya ilgi ve haz kaybının en az iki hafta boyunca günlerin çoğunda sürmesi dikkate alınır. Sağlık öyküsü, kullanılan ilaçlar ve geçmişte yaşanan belirgin duygudurum değişiklikleri de değerlendirilir. Gerektiğinde, belirtilere benzer yakınmalara yol açabilecek tıbbi durumları araştırmak için ek inceleme yapılabilir.

Depresyon Çeşitleri Nelerdir?

Depresif belirtiler farklı sürelerde, dönemlerde ve örüntülerde görülebilir. Klinik değerlendirmede bu farklar tedavi planını belirlemeye yardımcı olur.

  • Majör depresyon, çökkün ruh hâli veya ilgi kaybına başka belirtilerin eşlik ettiği ve günlük yaşamın etkilendiği bir tablodur.
  • Kalıcı depresif bozukluk, distimi olarak da bilinir ve daha uzun süre devam eden depresif belirtilerle ilişkilidir.
  • Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonraki dönemde ortaya çıkabilen depresif belirtileri ifade eder.
  • Mevsimsel örüntülü depresyon, depresif dönemlerin belirli mevsimlerde tekrarladığı bir örüntüdür.

Atipik özellikler veya katatoni bazı depresif dönemlere eşlik edebilir. Eskiden manik depresif bozukluk olarak da adlandırılan bipolar bozukluk ve siklotimik bozukluk ayrı tanılardır. Depresif belirtilerle başvuran bir kişinin geçmişte mani veya hipomani belirtileri yaşayıp yaşamadığı bu nedenle önem taşır.

Depresyon Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tedavi planı, belirtilerin şiddeti, kişinin sağlık öyküsü ve ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanır. Psikoterapi, kişinin depresyonla ilişkili düşünce, duygu ve davranış örüntüleri üzerinde çalışmasına yardımcı olabilir. Hekim gerekli gördüğünde ilaç tedavisini değerlendirebilir. Bazı durumlarda iki yöntem birlikte uygulanır.

İzlem görüşmelerinde belirtilerin nasıl değiştiği ve kişinin gündelik yaşamını nasıl sürdürdüğü değerlendirilir. Tedavi planı bu görüşmelerde elde edilen bilgilere göre yeniden düzenlenebilir.

Bunlar da İlginizi Çekebilir