Bilinçli Evliliklerin Özellikleri
Çiftler ilişkilerinin ilk zamanlarında çocukluk yaralarını sarmak, çocukluk ihtiyaçlarını gidermek gibi farkında olmadıkları bir takım nedenlerle hareket ederle…
Devamını Oku: Bilinçli Evliliklerin ÖzellikleriAşkın içinde güç savaşı var mıdır? Aşk ne zaman biter? Güç savaşının başladığı yer aşkın bittiği yer midir? Birikip dile gelmeyen öfke bu savaşı başlatabilir mi? Bu soruların kesin bir cevabı var mı, bilmiyorum. Bazı ilişkilerde ilk romantik dönemin coşkusu azaldıkça, daha önce konuşulmayan beklentiler ve biriken kırgınlıklar görünür hâle gelebilir.
İlişkinin romantik döneminde sevgililer birbirlerine ne kadar bağlı olduklarını, birlikte olmadan yaşayamayacaklarını söylerler. Karşılarındaki kişiyi nefes, hava ve su gibi temel ihtiyaçlarla bir tutar, ona duydukları ihtiyacı böyle anlatmaya çalışırlar. Belli bir noktadan sonra bu sözler değişebilir. İlişki başka bir viraja girer, ardından dümdüz ve can sıkıcı bir yola sapmış gibi gelebilir.
“Nişanlanalım, evlenelim, artık bu işin adını koyalım, artık ciddi düşünmeye başlayalım.” Birlikteliğin adını koymak, “Sensiz yaşayamam” düşüncesine bir süre daha güvence verebilir. Ardından ilk günlerin ivmesi yavaş yavaş azalabilir. Çiftler aşkın coşkusundan, büyülü havasından çıkıp sözde daha çok gündelik hayata ait beklentilerle karşılaşırlar. “Sözde” diyorum, çünkü bugünle ilgili sandığımız bazı beklentilere geçmişteki incinmeler, eksiklikler ve karşılanmamış ihtiyaçlar da karışabilir. Başta çok çekici gelen görünüş, zekâ ya da başka özellikler zamanla gözümüzde eski önemini yitirebilir, hatta can sıkıcı gelmeye başlayabilir. Bir kısmını bildiğimiz, bir kısmını ise henüz fark etmediğimiz beklentiler ilişkiyi daha çok meşgul etmeye başlar.
![]()
İlişkinin başında birbirimize söylemediğimiz bazı güncel istekler de vardır. Karşımızdakinin bunlara zaten uyum göstereceğine inanır ya da inanmak isteriz. “Zaten bana vakit ayıracak, istediklerimi elinden geldiğince yerine getirecek” diye düşünebiliriz. Eşin “evin direği”, “çocuklarının annesi” ya da “evin kadını” olmasına ilişkin geleneksel rol beklentileri de zihnin bir köşesinde sırasını bekleyebilir. İki tarafın da aşkın coşkusu içinde dile getirmediği uzun beklenti listeleri olabilir.
Bir süre sonra, bu beklentiler defalarca konuşulmuş ve bazıları karşılanmış olsa bile, “Artık beklemekten vazgeçtim” düşüncesiyle askıya alınabilir. İlişki çıkmaza girdiğinde kişi, ayrılık kararını verebilmek için yeterli neden aramaya başlayabilir. Boşanmak hukuki bir süreçtir. Ruhsal olarak ayrılmak ise beklentilerden, bağdan ve birlikte kurulan gelecek düşüncesinden uzaklaşmayı içeren, kendi güçlükleri olan bir süreçtir.
Bu yazının psikodinamik okumasında asıl üzerinde durduğum konu bilinçdışı beklentiler. Eş seçimine dış görünüş ve gündelik beklentilerin yanı sıra, kişinin kendisinin de henüz adını koyamadığı arzular eşlik edebilir. Bazen bu arzuları “Bir şey yolunda gitmiyor”, “İçimde bir şey tamamlanmıyor” ya da “Bir şey eksik” sözleriyle sezeriz. Geçmişte yeterince görmediğimizi düşündüğümüz ilgi, sevgi, değer, hoşgörü ve güveni bugünkü ilişkimizde yeniden arayabiliriz. Burada sözünü ettiğim şey, “Her insan evleneceği kişide kendi anne babasını arar” genellemesinden daha kişisel bir deneyimdir.
Bir eşten, çocuklukta karşılanmamış ihtiyaçlarımızı gidermesini, eksik parçalarımızı tamamlamasını, sevecen ve tutarlı biçimde yanımızda kalmasını ve bizi korumasını bekleyebiliriz. Aşkın ilk coşkusunu bu beklentiyle birlikte düşündüğümüzde, baştaki tutku, cinsel yakınlık, anlayış, iyi niyet, sadakat ve ilgi, ileride almayı umduğumuz şeylerin bir “peşin ödemesi” gibi gelebilir. Bu benzetme, ilişkinin başındaki yoğunluğun kişi için ne anlam taşıyabileceğini anlatır. Tutkunun şiddeti tek başına çocuklukta yaşanan incinmelerin bir ölçüsü olarak kullanılamaz.
Bağlanma ve evlenme isteğine, kişinin kendi duygusal gelişimini sürdürme ve eksik hissettiği yanlarını tamamlama arzusu da eşlik edebilir. Bir kırılma anında söylenen “Zamanımı aldın, seninle çok vakit kaybettim” sözü, ilişkiye bağlanan umutların nasıl bir hayal kırıklığına dönüştüğünü gösterebilir. İlk dönemin taşkın duyguları yerini daha gündelik bir ilişkiye bıraktığında, daha önce fark etmediğimiz ihtiyaçlar da yavaş yavaş konuşmalarımıza sızabilir.
Metinde “yaralı çocuk” diye adlandırdığım yanımız, geçmişte duyulmamış ihtiyaçları ve incinmeleri anlatır. Bağın kalıcı olduğuna inandığımızda bu ihtiyaçların daha görünür olması mümkündür. Çiftlerden bazen “İncir çekirdeğini doldurmayacak şeylerden kavga ediyoruz” ya da “Konu çok basit gibi görünüyor, neden kontrolü elimize alamıyoruz?” sözlerini duyarız. Tartışma sırasında, farkında olmadan o eski incinmenin sözcülüğünü yapıyor olabiliriz. Böyle anlarda, bugünkü anlaşmazlıkla geçmişten taşıdığımız beklentiler birbirine karışabilir.
İlişkinin sıcaklığı zamanla değişebilir. Aşk sözcükleri daha seyrek söylenir, nezaket azalabilir. Bir zamanlar tutkulu ve doyumlu yaşanan cinsel yakınlık, giderek yerine getirilen bir rutine dönüşmüş gibi hissedilebilir. Başta birlikte olmak için yaratılan fırsatların yerini televizyon izlemek, arkadaşlarla buluşmak ya da eşten daha ayrı zaman geçirmek alabilir.
Çift, bir yandan birlikteliğin rutinine katlanmakta zorlanırken öte yandan ayrılamadığını hissedebilir. Beklentilerin bir gün karşılanacağı umudu, ilişkiyi olduğu yerde tutabilir. Beklenen yakınlık kurulmadığında öfke ve hayal kırıklığı ağırlaşabilir, ayrılık düşüncesi daha sık gündeme gelebilir. Bu “arafta kalma” hâli, evlilikte kilitlenme duygusunu besleyebilir. Kişi ne birlikte nasıl yaşayacağını ne de ayrılığa nasıl adım atacağını bilebilir. İlişkiden vazgeçmek de bu nedenle, ilişkinin bitişine karar vermekten daha uzun sürebilir.
Çiftler ilişkilerinin ilk zamanlarında çocukluk yaralarını sarmak, çocukluk ihtiyaçlarını gidermek gibi farkında olmadıkları bir takım nedenlerle hareket ederle…
Devamını Oku: Bilinçli Evliliklerin ÖzellikleriÖfke, kişinin haksızlığa uğradığını, engellendiğini, tehdit edildiğini veya sınırlarının ihlal edildiğini düşündüğü durumlarda ortaya çıkabilen doğal bir duygud…
Devamını Oku: Öfke Kontrolü Nasıl Sağlanır?İnsan dürtüsel bir varlıktır. Saldırganlık dürtülerini varlığının bir parçası olarak barındıran insan, kendisine ya da etrafa dolaylı ve doğrudan zarar vermeye…
Devamını Oku: İnsan Dürtüsel Bir Varlıktır