Kendine Zarar Verme Davranışında Zarar Verilen Beden Bölgelerinin Anlamı

Şu an kendinizi güvende hissetmiyorsanız 112'yi arayın / en yakın acile başvurun.

Kendine zarar verme davranışında beden bölgesinin seçimi, kişinin bedeniyle ilişkisini ve yaşadığı sıkıntıyı anlamada değerlendirilebilir. Ancak yalnızca yaralanmanın yerine bakılarak kişinin amacı, tanısı veya hayati riski hakkında kesin bir sonuca varılamaz.

Dr. Fatih Sönmez

Zarar Verilen Beden Bölgeleri

Beden bölgesinde gerçekleştirilen zarar verme davranışlarının beden üzerindeki lokasyonları da çok önemlidir. Beden bölgesi, kendine zarar verme hakkında bize önemli bilgiler sunar. Bununla birlikte herhangi bir beden bölgesindeki yaralanma ciddi sonuçlar doğurabilir; bölgenin seçimi tek başına güvenli veya düşük riskli bir davranışa işaret etmez.

Kendine zarar veren bireyler, diğerlerinin, kendi içinde bulundukları acıyı anlamalarını isteyebilirler ve bunun için çaba sarf edebilirler. Ancak davranışın bir yardım çağrısı olarak yorumlanması, intihar riskinin bulunmadığı anlamına gelmez.

İntihar niyeti ve kişinin güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir. İntihardan söz edilmesi, yaralanmanın ağırlaşması veya yeniden zarar verme düşüncesi bulunması ciddiye alınmalıdır.

Öncelikle sorulması gereken, neden bedenin o bölgesinin seçilmiş olduğudur. Birçok hasta için seçilen beden bölgesinin birçok sembolik anlamı olabileceği gibi kendine zarar verme davranışında yine sembolik anlamlar içeren deri ve deriye verilen zararın anlamı, önemli ve çarpıcıdır.

Terapistin öğrenmesi gereken her bir birey için, bu seçilmiş beden bölgesinin ne anlama geldiği ve neden seçilmiş olduğudur. Kendine zarar verenle çalışan klinisyen sözkonusu kişinin kendi bedeniyle nasıl bir ilişkisi olduğu ve içsel bunalımı ile beden bölgesi arasında nasıl bağlantı kurduğu hakkında bilgi edinmiş olacaktır.

Birçok birey için beden imajı tedavide merkez, odak noktası hâline gelebilir. Beden bölgesinin seçimi ile ilgili diğer önemli detay ise ergende daha önce tercih edilen bir başka beden bölgesi olup olmadığıdır. Bazen bu değişim, psikolojik acının ya da bunalımın şiddetlendiğinin ve acil psikiyatrik müdahalenin gerekliliğinin bir belirtisi olabilir.

Klinik örneklerde ilişkisel kayıpların ardından kendine zarar verme davranışının ağırlaşabildiği görülmektedir. Bu tür değişiklikler yalnızca sembolik anlamları bakımından değil, kişinin tıbbi ve psikiyatrik güvenliği açısından da değerlendirilmelidir.

Bazen de ısrarla aynı beden bölgesine zarar veriliyor olunması patolojinin niteliği ya da bu sembolik ifade ediş biçimi hakkında önemli bilgiler verebilecektir. Ancak değerlendirme yalnızca beden bölgesine dayanmaz; davranışın sıklığı, yaralanmanın niteliği, eşlik eden düşünceler ve kişinin mevcut yaşam koşulları birlikte ele alınır.

Kendine zarar vermede kişinin amacı, yaşadığı duygusal acıyı kontrol etmek veya yoğun duygularını düzenlemeye çalışmak olabilir. Bununla birlikte kısa süreli rahatlama hissedilmesi davranışı güvenli bir baş etme yöntemi haline getirmez.

Travma sonrası stres bozukluğu gibi durumların eşlik ettiği örneklerde, kişinin yaşadığı zorlanmaların ve kendine zarar verme davranışının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Görüldüğü gibi kendine zarar vermede seçilen beden bölgesinin tanıya yardımcı olabilecek bir yanı da mevcuttur. Beden bölgesi zarar verme davranışının riskleri hakkında bilgi verebilecek niteliktedir. Ancak herhangi bir bölgeyi güvenli kabul etmek veya risk değerlendirmesini yalnızca yaralanmanın yerine göre yapmak doğru değildir.

Kişinin gelecekte daha ağır biçimde zarar vermeyi düşündüğünü söylemesi, araç hazırlaması veya davranışın şiddetlenmesi, gecikmeden değerlendirilmesi gereken işaretlerdir.

Kendine zarar verme davranışında risk değerlendirmesi

Alarm Özelliği Taşıyan Beden Bölgeleri

Walsh’ın tecrübelerine göre, kendine zarar verme davranışında seçilen beden bölgeleri kişi için özel anlamlar içerebilir. Walsh’a göre, yüze zarar vermenin ayrı bir önemi vardır; çünkü yüz, sosyal kabullenişte, bireysel ilişkilerde ilk karşılaşılan bölgedir.

Yüze zarar verme davranışı, yaşanılan içsel acı ve sosyal kopukluk hakkında bilgi verebilir. Bu anlamlar kişiye özgüdür ve yalnızca beden bölgesine bakılarak kesinleştirilemez.

Klinik tecrübelerime göre, yüze zarar verme davranışı oldukça nadir görülmektedir. Bunun birkaç nedeni vardır. Kesme davranışı ergenlik döneminde yoğun olarak yaşanmaktadır. Beden imajlarıyla ilgili ciddi zorlanmaların sözkonusu olduğu bu dönemde, özellikle kendine zarar veren ergenler, beden imajlarıyla ilgili yoğun problemler yaşarlar.

Kişinin bedenine yüklediği anlamlar, görünümüne ilişkin kaygıları ve başkaları tarafından kabul edilme ihtiyacı değerlendirmede ele alınabilir. Bununla birlikte kişinin davranışını açıklarken bütün bireyler için aynı sembolik anlamların geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Alkol ve madde kullanımının eşlik etmesi, davranışın değerlendirilmesinde ayrıca dikkate alınmalıdır. Kişinin acı hissetmediğini veya yalnızca sakinleşmek istediğini söylemesi, yaralanmanın ciddi olmadığı anlamına gelmez.

Gözlere veya diğer hassas beden bölgelerine zarar verilmesi kalıcı hasara yol açabilir. Ancak acil değerlendirme gereksinimi yalnızca bu bölgelerle sınırlı değildir. Yaralanmanın niteliği, kanama, kişinin genel durumu ve yeniden zarar verme riski birlikte değerlendirilmelidir.

Self mutilasyonda amaç, söz öncesi olanı, söz öncesi ifade biçimleriyle ifade etmek, dile getirmek olarak yorumlanabilir. Bu konuda yaralar bize sözel tanımlamalarla birlikte bilgi verebilir. Kişinin öfke, çaresizlik ve diğer yoğun duygularını nasıl yaşadığı, bunları nasıl ifade ettiği ve hangi desteğe ihtiyaç duyduğu üzerinde çalışılması önemlidir.

Ciddi yaralanma, durmayan kanama, yaşamına son verme düşüncesi veya kişinin kendisini güvende tutamaması halinde acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir